نشست مشترک مدیران ارشد صنعت آب و انرژی استان البرز برگزار شد
به گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقه‌ای البرز، این نشست روز پنجشنبه ۱۴ آبان‌ماه در سالن شهدای دولت استانداری البرز برگزار شد. مجتبی عبداللهی؛ استاندار البرز، در این نشست با اشاره به ناترازی حامل‌های انرژی و ضرورت مدیریت مصرف در فصل سرد، بر نقش همراهی مردم در عبور از شرایط پیش‌رو تأکید کرد.
در بخش دیگری از این نشست، داود نجفیان، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز، در گفت‌وگو با خبرنگاران به تشریح وضعیت منابع آب استان، فشار ناشی از افزایش جمعیت و بارگذاری‌های صنعتی و کشاورزی، اقدامات انجام‌شده برای تأمین آب و برنامه‌های مدیریت منابع سطحی و زیرزمینی پرداخت.
داود نجفیان در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا خبر داد؛
کسری ۱.۶ میلیارد مترمکعبی آب زیرزمینی در البرز
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز در پاسخ به خبرنگار ایرنا، با اشاره به بارگذاری‌های جمعیتی و فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی فراتر از ظرفیت منابع استان گفت: طی دهه‌های گذشته، نیازهای بخش‌های مختلف از جمله شرب، کشاورزی و صنعت در البرز افزایش یافته و این استان به دلیل مهاجرت از سایر مناطق کشور و استقرار فعالیت‌هایی با کارکرد ملی، با فشار مضاعفی بر زیرساخت‌ها و منابع آبی روبه‌رو شده است.
نجفیان افزود: همجواری البرز با تهران و رشد تقاضا برای خدمات و زیرساخت‌ها، محدودیت‌های موجود را تشدید کرده است. اگرچه در سال‌های اخیر پروژه‌های مهمی در بخش زیرساخت آب اجرا و به بهره‌برداری رسیده، اما دستیابی به شرایط پایدار برای تأمین آب در سال‌های آینده، بدون بازنگری در الگوهای مصرف امکان‌پذیر نیست.
وابستگی ۷۵ درصدی آب استان به منابع زیرزمینی
نجفیان با تشریح ترکیب منابع تأمین آب استان اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۷۵ درصد مصارف آب البرز از منابع زیرزمینی و حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از منابع آب سطحی تأمین می‌شود. میزان آب قابل برنامه‌ریزی برای برداشت از منابع زیرزمینی استان حدود ۱۸۰ میلیون مترمکعب است، اما مصارف موجود از این ظرفیت فراتر رفته و تداوم این روند، کسری قابل توجهی را در ذخایر آبخوان‌ها رقم زده است.
وی با بیان اینکه در نتیجه برداشت‌های بی‌رویه طی دهه‌های گذشته، حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب از ذخایر آب زیرزمینی استان از دست رفته است، نسبت به پیامدهای ادامه این وضعیت هشدار داد و گفت: در برخی مناطق غرب استان، میزان فرونشست زمین به حدود ۳۰ سانتی‌متر در سال می‌رسد و در صورت تداوم برداشت بیش از ظرفیت آبخوان‌ها، زیرساخت‌های حیاتی استان نیز در معرض تهدید قرار می‌گیرند.
اقدامات تأمین آب و ضرورت کنترل برداشت
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای عبور از دوره‌های دشوار خشکسالی گفت: طی چند سال گذشته میزان بهره‌برداری از منابع آب سطحی و برخورداری از ظرفیت سدهای کرج و طالقان افزایش یافته و در دوره‌های اوج تنش آبی، از ظرفیت این منابع برای تأمین نیاز استان استفاده شده است.
وی با اشاره به نگرانی‌هایی که در دوره‌های کم‌آبی درباره پایداری تأمین آب شرب مطرح می‌شود، افزود: با وجود شرایط دشوار منابع آبی، پایداری تأمین آب شرب تا حد زیادی مدیریت شد. همچنین در سال جاری اقدامات گسترده‌ای برای برخورد با برداشت‌های غیرمجاز انجام گرفت و هزاران حلقه چاه غیرمجاز مسدود شد.
نجفیان تأکید کرد: پروژه‌های زیرساختی می‌توانند بخشی از محدودیت‌های تأمین آب را جبران کنند، اما پایداری منابع زمانی محقق می‌شود که میزان برداشت از آبخوان‌ها با ظرفیت قابل تجدید آن‌ها متناسب باشد و بارگذاری بیش از توان منابع زیرزمینی متوقف شود.
تکلیف کاهش ۱۵ درصدی مصرف آب
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با اشاره به برنامه‌های مدیریت مصرف گفت: برای حفظ منابع آب استان مقرر شده است برداشت از منابع آب سطحی و زیرزمینی و مجموع مصرف آب کاهش یابد. بر همین اساس، امسال باید مصرف آب نسبت به سال گذشته ۱۵ درصد کاهش پیدا کند و افزایش مصرف در برنامه مدیریت منابع استان جایی ندارد.
وی افزود: با اجرای پروژه‌های مهم آبرسانی در شهر جدید مهستان و مناطق غربی استان، پایداری نسبی تأمین آب در این محدوده تقویت شده و در شرق استان نیز طرح‌های بزرگ زیرساختی آغاز شده است؛ با این حال، توسعه تأسیسات به‌تنهایی پاسخگوی فشار فزاینده بر منابع آب نخواهد بود.
نجفیان با اشاره به افت سطح آب زیرزمینی و تأثیر آن بر کیفیت منابع گفت: سطح آب زیرزمینی در برخی مناطق نسبت به گذشته ۲۰ تا ۳۰ متر افت کرده است. این وضعیت نشان می‌دهد که برای حفاظت از منابع آب، باید در کنار اجرای طرح‌های تأمین و انتقال آب، مدیریت برداشت و اصلاح الگوی مصرف نیز با جدیت دنبال شود.
نقش رسانه‌ها در آگاهی‌بخشی درباره بحران آب
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با تأکید بر نقش مشارکت عمومی در مدیریت منابع آب بیان کرد: تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که حتی در مناطق دارای تنش شدید آبی نیز می‌توان با مدیریت مصرف و اصلاح رفتارهای روزمره، شرایط را کنترل کرد.
وی ادامه داد: توسعه زیرساخت‌ها می‌تواند در تأمین نیاز دوره‌های اوج مصرف تابستان مؤثر باشد، اما اگر سرانه مصرف اصلاح نشود، ظرفیت منابع آبی استان به‌تدریج از دست خواهد رفت. از رسانه‌ها انتظار داریم با تداوم اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی، حساسیت جامعه نسبت به محدودیت منابع آب و ضرورت صرفه‌جویی را افزایش دهند؛ چراکه حفاظت از آب تنها مسئولیت دستگاه‌های متولی نیست و مشارکت همه شهروندان را می‌طلبد.
داود نجفیان در پاسخ به خبرنگار ایسنا:
سد کرج ۶۰ میلیون مترمکعب و سد طالقان ۲۵۰ میلیون مترمکعب ظرفیت خالی دارند
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز در پاسخ به خبرنگار ایسنا، با اشاره به پیش‌بینی بارش‌های پاییز و زمستان و برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری از روان‌آب‌ها و سیلاب‌های احتمالی گفت: در حال حاضر سد کرج حدود ۶۰ میلیون مترمکعب و سد طالقان حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب ظرفیت خالی برای ذخیره‌سازی آب دارند و برنامه‌ریزی‌های لازم برای استفاده حداکثری از بارش‌های پیش‌رو انجام شده است.
نجفیان افزود: تلاش می‌کنیم روان‌آب‌ها و سیلاب‌های ناشی از بارندگی‌های پاییز و زمستان را تا حد امکان مهار و ذخیره کنیم تا بخشی از ظرفیت منابع آب سطحی برای تأمین نیازهای استان مورد استفاده قرار گیرد.
ساماندهی مسیرهای رودخانه‌ای و آمادگی برای بارش‌ها
وی با اشاره به اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خسارات ناشی از سیلاب اظهار کرد: در حوزه‌های آبریز کرج و کردان، بخش عمده نقاطی که به دلیل رسوب‌گذاری و گرفتگی مسیرها با مشکل مواجه بودند، ساماندهی شده‌اند و اقدامات لازم برای بازگشایی مسیرهای جریان آب انجام گرفته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با توجه به پیش‌بینی بارش‌ها در روزهای آینده از شهروندان خواست از حاشیه رودخانه‌ها فاصله بگیرند و خودروهای خود را در مجاورت بستر رودخانه‌ها پارک نکنند.
نجفیان با اشاره به تجربه سیلاب خرداد سال گذشته گفت: در آن زمان، اطلاع‌رسانی‌های انجام‌شده به مدیریت شرایط کمک کرد و خوشبختانه تلفات جانی نداشتیم، اما تعدادی از خودروهایی که در حاشیه رودخانه پارک شده بودند، خسارت دیدند. ازاین‌رو، رعایت فاصله ایمن از رودخانه‌ها و توجه به هشدارهای هواشناسی و دستگاه‌های مسئول در زمان بارندگی اهمیت زیادی دارد.
اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی برای تقویت آبخوان‌ها
نجفیان همچنین از اجرای سه طرح تغذیه مصنوعی منابع آب زیرزمینی در استان خبر داد و گفت: از ظرفیت‌های موجود برای تغذیه آبخوان‌ها استفاده کرده‌ایم و سه طرح در این زمینه اجرا شده که نتایج خوبی به همراه داشته است. علاوه بر این، تفاهم‌نامه‌هایی با دستگاه‌های مرتبط برای اجرای پروژه‌های بیشتر در حوزه تغذیه منابع زیرزمینی منعقد شده است.
وی با اشاره به اینکه بخش عمده نیاز آبی استان همچنان از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود، افزود: افزایش بهره‌برداری از منابع سطحی در سال‌های گذشته نتوانسته وابستگی استان به آبخوان‌ها را از بین ببرد و رشد جمعیت همچنان فشار زیادی بر منابع آب وارد می‌کند.
برداشت سالانه ۴۰ تا ۵۰ میلیون مترمکعب بیش از ظرفیت آبخوان‌ها
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز در تشریح وضعیت اضافه‌برداشت از منابع زیرزمینی اظهار کرد: میزان آب قابل برنامه‌ریزی برای برداشت از آبخوان‌های استان حدود ۱۸۰ میلیون مترمکعب است، اما به دلیل افزایش جمعیت و مصرف بیش از ظرفیت، سالانه حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون مترمکعب بیشتر از میزان مجاز برداشت می‌شود.
وی افزود: در نتیجه برداشت‌های بی‌رویه طی دهه‌های گذشته، حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب از ذخایر آب زیرزمینی استان از دست رفته است؛ رقمی که تقریباً معادل ۹ برابر حجم کامل سد کرج است.
نجفیان با اشاره به اقدامات حفاظتی برای تأمین آب شرب گفت: برای حفظ پایداری آبخوان‌ها، برداشت از بسیاری از چاه‌های واقع در محدوده شعاع دو هزار متری چاه‌های آب شرب محدود شده است تا امکان حفاظت از منابع زیرزمینی و تأمین آب شرب فراهم شود.
طرح‌های آبرسانی در غرب و شرق استان
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با اشاره به اقدامات زیرساختی در مناطق مختلف استان بیان کرد: در غرب استان، طرح جامع آبرسانی اجرا شده و توانسته‌ایم پایداری نسبی را در این منطقه برقرار کنیم. در شرق استان نیز اجرای طرح‌های بزرگ و خطوط انتقال آب در دستور کار قرار دارد و بخشی از این پروژه‌ها امسال آغاز می‌شود.
وی تأکید کرد: با وجود اجرای پروژه‌های سنگین و جبران بخشی از کمبودهای زیرساختی، نمی‌توان صرفاً با توسعه تأسیسات، پایداری منابع آب را تضمین کرد؛ بلکه باید بارگذاری بیش از ظرفیت بر سفره‌های آب زیرزمینی کاهش یابد و میزان برداشت با توان و ظرفیت منابع استان تناسب پیدا کند.
کاهش سرانه مصرف؛ شرط عبور از تنش آبی
نجفیان با بیان اینکه مدیریت مصرف مهم‌ترین راهکار برای عبور از شرایط تنش آبی است، گفت: سرانه مصرف آب در استان البرز حدود ۲۳۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانه‌روز است. اگر بتوانیم این میزان را به ۱۴۰ لیتر کاهش دهیم، می‌توانیم با اطمینان بیشتری درباره تأمین آب شرب در سال آینده برنامه‌ریزی کنیم و با بخش عمده‌ای از تنش‌های این حوزه مواجه نخواهیم شد.
وی در پایان با تأکید بر اینکه مسئولیت حفاظت از منابع آب تنها بر عهده شرکت آب منطقه‌ای نیست، خاطرنشان کرد: تمام جمعیت استان در این زمینه مسئولیت دارند و پایداری منابع آب بدون همراهی مردم، اصلاح الگوی مصرف و مشارکت عمومی محقق نخواهد شد.
